Giữa bối cảnh tình hình thế giới có nhiều biến động, mối quan hệ giữa Việt Nam và Venezuela luôn được khẳng định là "bạn bè truyền thống". Mối thâm tình này không chỉ bắt nguồn từ sự ủng hộ trong thời kỳ Chiến tranh Việt Nam mà còn được vun đắp qua nhiều thế hệ lãnh đạo, từ các dự án dầu khí đến các chuyến thăm cấp cao gần đây nhất vào năm 2024 và 2025.
1. Nguồn cội lịch sử: Sự kiện Nguyễn Văn Trỗi và tình đoàn kết
Ít ai biết rằng, mối quan hệ đặc biệt giữa hai nước đã được gieo mầm từ những năm tháng khói lửa. Sách báo Việt Nam đến nay vẫn ghi nhận một sự kiện lịch sử chấn động vào năm 1964.
Khi đó, để đổi lấy tự do cho anh hùng Nguyễn Văn Trỗi (người thợ điện đặt mìn cầu Công Lý ám sát bất thành Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Robert McNamara), nhóm du kích cộng sản FALN của Venezuela đã bắt cóc Trung tá Mỹ Michael Smolen.
Dù sau đó Smolen được thả còn anh Nguyễn Văn Trỗi bị xử bắn tại Sài Gòn, nhưng hành động quả cảm này của những người bạn Venezuela đã trở thành biểu tượng bất diệt cho tình đoàn kết quốc tế vô tư và trong sáng.
2. Hợp tác kinh tế và Thăng trầm trong dự án Dầu khí
Bước sang thời bình, hai nước không chỉ dừng lại ở quan hệ ngoại giao mà còn mở rộng sang hợp tác kinh tế, đặc biệt là lĩnh vực năng lượng.
Thời kỳ ông Đinh La Thăng giữ chức Chủ tịch PetroVietnam, Việt Nam và Venezuela đã triển khai các dự án hợp tác khai thác dầu khí đầy tham vọng. Tuy nhiên, quá trình hợp tác sau này gặp nhiều thách thức và bị đánh giá là "sa lầy". Đây cũng là một trong những nguyên nhân dẫn đến các vấn đề pháp lý của ông Đinh La Thăng sau này. Dẫu vậy, đây vẫn là minh chứng cho nỗ lực hợp tác thực chất giữa hai quốc gia.
3. Quan hệ ngoại giao cấp cao: Sự gắn bó qua các nhiệm kỳ Tổng thống Maduro
Dưới thời Tổng thống Nicolás Maduro, quan hệ hai nước liên tục được củng cố:
-
Năm 2013 & 2018: Sau khi ông Maduro đắc cử và tái đắc cử, các lãnh đạo chủ chốt của Việt Nam (Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng, Chủ tịch nước Trương Tấn Sang, Trần Đại Quang...) đều gửi điện mừng, khẳng định mong muốn làm sâu sắc mối quan hệ đối tác toàn diện.
-
Tháng 9/2015: Tổng thống Nicolás Maduro đã có chuyến thăm chính thức Việt Nam.
4. Những diễn biến mới nhất (2024 - 2025)
Gần đây, tần suất các chuyến thăm cấp cao giữa hai nước ngày càng dày đặc, khẳng định cam kết bền vững:
-
Tháng 4/2024: Phó Thủ tướng Trần Lưu Quang thăm Venezuela, tái khẳng định vị thế "đối tác quan trọng tại khu vực Mỹ Latinh".
-
Tháng 10/2024: Phó Tổng thống thường trực Venezuela Delcy Rodríguez Gómez thăm Việt Nam và hội đàm với Tổng Bí thư Tô Lâm. Nhân dịp này, Tổng thống Maduro cũng thông báo sẽ sớm thăm lại Việt Nam.
-
Tháng 4/2025: Đoàn đại biểu cấp cao Trung ương Đoàn TNCS Hồ Chí Minh do Bí thư Nguyễn Tường Lâm dẫn đầu đã tới thăm và gặp gỡ ông Maduro. Hai bên cam kết đẩy mạnh giáo dục chính trị tư tưởng cho thế hệ trẻ, tiếp nối truyền thống cha anh.
Trải qua nhiều thăng trầm của lịch sử và biến động thời cuộc, Việt Nam và Venezuela vẫn luôn nỗ lực duy trì và phát triển mối quan hệ hữu nghị đặc biệt. Theo dõi thêm các bài phân tích quốc tế chuyên sâu tại chuyên mục Tư Liệu.