Tôi thoát cảnh “cuối tháng ăn mì” nhờ phương pháp 6 chiếc lọ: Không màu mè nhưng rất đau ví

Ba năm đi làm của tôi có một quy luật bất biến:
đầu tháng sống như đại gia, giữa tháng bắt đầu cân nhắc chi tiêu, cuối tháng thì thân thiết bất thường với mì tôm và trứng luộc. Lương không hề thấp, nhưng tiền thì cứ bốc hơi không dấu vết. Tôi từng nghĩ do giá cả leo thang, do cuộc sống thành phố đắt đỏ, cho đến khi nhận ra… có lẽ vấn đề nằm ở chính mình.

Trong lúc tìm cách “cứu ví”, tôi bắt gặp phương pháp quản lý tài chính cá nhân mang tên 6 chiếc lọ (JARS) – một mô hình được nhắc tới rất nhiều trong sách và các hội nhóm tài chính. Nghe thì có vẻ đơn giản, thậm chí hơi giáo điều, nhưng tôi vẫn quyết định thử áp dụng nghiêm túc trong một tháng để xem nó có thật sự hiệu quả hay không.

Phương pháp 6 chiếc lọ hoạt động thế nào?

Nguyên tắc cốt lõi của JARS là: chia tiền ngay khi vừa nhận lương, trước khi kịp tiêu vào những thứ không kiểm soát được. Toàn bộ thu nhập được phân bổ vào 6 quỹ riêng biệt, mỗi quỹ có mục đích rõ ràng.

Cụ thể:

  • Chi tiêu thiết yếu (55%): tiền ăn uống, tiền nhà, điện nước, xăng xe – những thứ bắt buộc phải chi để tồn tại.

  • Tiết kiệm dài hạn (10%): dành cho các mục tiêu lớn như mua nhà, mua xe, cưới hỏi.

  • Giáo dục (10%): sách, khóa học, kỹ năng mới.

  • Hưởng thụ (10%): ăn uống vui vẻ, xem phim, du lịch, cà phê với bạn bè.

  • Tự do tài chính (10%): đầu tư, tích lũy sinh lời.

  • Cho đi (5%): từ thiện, quà cáp, hiếu hỉ.

Nhìn trên giấy thì rất gọn gàng. Nhưng khi áp dụng vào đời thực, tôi mới hiểu vì sao nhiều người bỏ cuộc sớm.

Trải nghiệm thực tế: Không hề “dễ thở” như tưởng

Tuần đầu tiên là một cú tát thẳng vào thói quen chi tiêu của tôi. Khi chỉ cho phép bản thân dùng 55% thu nhập cho chi tiêu thiết yếu, tôi mới nhận ra trước đây mình đã “đốt tiền” nhiều thế nào cho việc gọi đồ ăn ngoài, cà phê take-away và những khoản nhỏ lẻ không tên.

Khó khăn lớn nhất nằm ở lọ Hưởng thụ. Với chỉ khoảng 1–2 triệu mỗi tháng, tôi buộc phải từ chối kha khá kèo nhậu, hẹn hò hay mua sắm ngẫu hứng. Cảm giác ban đầu là rất khó chịu, giống như đang tự bóp chặt cuộc sống của mình.

Nhưng điều thú vị là, lần đầu tiên trong đời tôi có lọ Giáo dục và lọ Tự do tài chính đúng nghĩa. Nhìn số dư trong hai quỹ này tăng lên từng chút một, tôi cảm thấy an tâm một cách kỳ lạ – kiểu an tâm mà trước giờ tôi chưa từng có.

Kết quả sau 1 tháng: Ngoài mong đợi

Sau đúng một tháng áp dụng, tôi tổng kết lại và khá bất ngờ:

  • Tôi dư ra được khoảng 20% thu nhập, điều mà trước đây tôi nghĩ là bất khả thi.

  • Thói quen mua sắm bốc đồng gần như biến mất. Mỗi lần định bấm mua Shopee, tôi tự hỏi: “Tiền này lấy từ lọ nào?”. Nếu lọ Hưởng thụ đã cạn, câu trả lời là… thôi.

  • Quan trọng nhất: tôi bớt lo lắng về tiền. Tôi biết rõ từng đồng đang nằm ở đâu và phục vụ mục đích gì.

Không phải tôi kiếm được nhiều tiền hơn, mà là tôi kiểm soát được tiền lần đầu tiên.

Một vài lời khuyên nếu bạn muốn thử

Phương pháp 6 chiếc lọ không phải khuôn mẫu cứng nhắc. Nếu chi phí sinh hoạt của bạn cao, hoàn toàn có thể điều chỉnh. Ví dụ, nâng lọ Thiết yếu lên 60–65% và giảm bớt phần Hưởng thụ.

Điều quan trọng nhất không nằm ở con số chính xác, mà là thói quen chia tiền ngay khi lương vừa về. Khi tiền đã được “đánh dấu nhiệm vụ”, bạn sẽ bớt tiêu theo cảm xúc hơn rất nhiều.

Kết luận

Phương pháp 6 chiếc lọ không hề thần thánh, cũng không giúp bạn giàu lên sau một đêm. Nhưng nó cực kỳ hiệu quả trong việc chấm dứt vòng lặp “đầu tháng sang – cuối tháng khổ” mà rất nhiều người đi làm đang mắc phải.

Nếu bạn từng tự hỏi tiền mình đi đâu hết mỗi tháng, có lẽ đã đến lúc thử đặt nó vào… những chiếc lọ.